Prei kweken: de onmisbare winterheld in je moestuin

Prei (Allium porrum) is een beetje een ondergewaardeerde groente. Zelden speelt hij de hoofdrol in een gerecht en in de tuin laten we hem vaak links liggen. Omdat prei in de winkel altijd goedkoop is, vragen veel tuiniers zich misschien af waarom ze de moeite zouden nemen. Toch is er een goede reden: het is een makkelijke groente die zelfs in de strengste winter fier overeind blijft. Een plekje in de tuin verdient hij dus zeker!

In de keuken vraagt prei om een beetje geduld. Maak de stengels schoon onder stromend water; als je de prei in de lengte halveert, spoel je het zand tussen het blad makkelijk weg. Laat prei tijdens het bakken niet bruin worden, want dat komt de smaak niet ten goede. Gestoofd op een laag vuur komt prei het beste tot zijn recht.

Prei zaaien: wanneer is de beste tijd?

Als je de zaaimomenten goed plant, kun je bijna het hele jaar door prei oogsten.

• Zomerprei: Zaai vanaf half januari binnen (bij ongeveer 18°C). Het kiemen duurt zo’n drie weken. Deze prei oogst je in de zomer.
• Herfst- en winterprei: Zaai in het voorjaar in een koude bak of direct in de volle grond.
• Voorjaarsprei: Deze zaai je vanaf september voor een oogst in het vroege voorjaar.

Prei houdt van voedzame, losse grond. Meng voor het zaaien of uitplanten wat extra compost door de aarde en zorg in de zomer voor voldoende water.

Prei uitplanten: de truc met het pootstokje

Heb je binnen of in de koude bak voorgezaaid? Zodra de plantjes de dikte van een potlood hebben (meestal na drie maanden), mogen ze naar hun definitieve plek.

1. Maak met een pootstokje een gat van ongeveer 20 cm diep.
2. Zet in elk gat één preiplantje.
3. Belangrijk: Maak het gat niet dicht met aarde! Geef direct water in het gat; hierdoor loopt er precies genoeg grond rond de wortels. Dit zorgt later voor die mooie, lange witte schachten.
4. Houd een afstand aan van 15 cm tussen de planten en 40 cm tussen de rijen.

Verzorging en winterbescherming

In de wintermaanden ‘staat de prei stil’ en groeit de plant niet verder. Om tijdens vorstperiodes makkelijk te kunnen oogsten, is het slim om een mulchlaag van bladmateriaal rond de planten aan te brengen. Zo blijft de grond zacht en haal je de prei eenvoudig met een spitvork uit de grond.

Ziektes voorkomen: preimot en wisselteelt

Het is belangrijk dat prei goed doorgroeit; zwakke planten zijn namelijk vatbaarder voor plagen zoals de preimot en de preivlieg.

• Tip: Zet prei op een open stuk in de tuin waar de wind vrij spel heeft. Vliegende plagen hebben dan meer moeite om te landen. Indien nodig kun je insectengaas gebruiken.
• Wisselteelt: Kweek prei maximaal eens in de vier jaar op dezelfde plek om bacterieziekten te voorkomen.
• Hygiëne: Voer aangetaste planten direct af, maar gooi ze nooit op de composthoop om verdere verspreiding te voorkomen.

Mijn tip: Is je prei per ongeluk doorgeschoten? Gooi de bloem niet weg! De kleine bloemetjes uit de grote bol zijn een prachtige en smakelijke garnering over salades, pasta of dips.

Bijzondere soorten voor je tuin

• Blauwgroene Herfst: Een sterk ras dat vrij veel vorst kan verdragen en minder last heeft van slijtage in de late herfst.
• Chef’s White: Een topper vanwege zijn enorme groeikracht. De witte schacht kan wel 38 cm lang worden! Ideaal voor een snelle oogst vanaf het midden van de zomer.
• Winter-prei St Victor: Zeer koudebestendig met opvallend blauw en paars loof. Deze prei blijft zelfs in het vroege voorjaar nog doorgroeien.

Recepten met prei