Spruitjes kweken: van zaaien tot oogsten

Spruiten zullen niet als eerste bij je opkomen als je een ouder bent met kind(eren) én aan de slag gaat met het maken van je tuinplan. Bij het visioen van een overdadige oogst zakt de moed je in de schoenen. Tijdens een goed spruitjesjaar zul je alle pedagogische trucs uit de kast moeten halen, want menig kind griezelt bij het zien van spruitjes. Wij zullen vast niet het enige gezin zijn dat de regel je-leeftijd-plus-één toepast. Inmiddels zijn zestien spruitjes bijna een bord vol, dus so far so good!

Het is jammer dat de groente laag op de populariteitsladder staat, want er zijn zoveel lekkere recepten met spruitjes te bedenken.

Wat dacht je van:

• Roosteren in de oven met een paar tenen knoflook.
• Grillen en serveren met pasta, botersaus en flink wat parmezaan.
• Roerbakken met knapperige (vega)spekjes.
• Kort koken en verwerken in een salade met appel en hazelnoten.

Aan de slag: Zaaien en verzorgen

Spruiten zijn dankbare planten om te kweken, mits je ze de tijd geeft om te groeien.

• Zaaien: Vroege soorten kun je vanaf half februari binnen voorzaaien en in mei uitplanten. De latere soorten (voor de winteroogst) zaai je in april direct in de volle grond op een zaaibedje.
• Standplaats: Een zonnige plek is ideaal, al verdragen ze lichte schaduw prima. Geef ze de ruimte; ze kunnen flink groot worden!
• Bodem: Ze stellen weinig eisen aan de grond, maar wees matig met mest. Te veel stikstof kan leiden tot ‘losse’ kooltjes in plaats van die mooie, stevige spruiten.
• Bescherming: Dek de planten af met gaas (tegen de koolvlieg en het koolwitje) en zorg dat vogels en konijnen niet mee-eten.
• Oogsten: Vanaf oktober zijn de vroege soorten klaar. Oogst van onder naar boven langs de stam en verwijder meteen de jonge scheuten onderaan.

Moestuintip: Wacht met het oogsten van de winterrassen tot de eerste nachtvorst over de planten is gegaan. De kou zet zetmeel om in suikers, wat de spruitjes een veel mildere smaak geeft.

Bijzondere rassen voor de variatie

In de moestuin is het leuk om eens wat anders te proberen dan de standaard supermarktspruit:

• Rubine: Een prachtig rood ras met een zachtere, zoetere smaak dan de groene soorten. De kleur blijft ook na het koken deels behouden.
• Groninger: Een robuust, oud Hollands landras. Spruitjes die niet perfect gesloten zijn, kun je heel goed gebruiken voor een winterse stamppot.
• Roodnerf: Een historisch ras met een ouderwets pittige smaak. De rode kleur in de bladnerven komt door anthocyaan, een natuurlijke kleurstof.
• Flower Sprouts (Kalettes): Een hippe kruising tussen spruitjes en boerenkool. Deze paarsgroene, rafelige kooltjes zien eruit als mini-boerenkooltjes aan een stam. Een eye-catcher voor je tuin en heerlijk nootachtig van smaak.

In de keuken: Voorkom de ‘spruitjeslucht’

Koken is de meest gangbare methode, maar doe het kort! De beroemde Franse chef Escoffier schreef in 1934 al dat ze beetgaar het lekkerst zijn met boter, peper, zout en peterselie. De Britse culinair journaliste Elizabeth David adviseerde in de jaren vijftig bovendien om ze eens te stomen in plaats van te koken.

Beide grootheden hebben gelijk: door spruitjes slechts een minuut of acht te garen, behouden ze een knapperige bite en voorkom je die typische zwavelachtige spruitjeslucht.

Mijn persoonlijke favoriet: Kook de spruitjes slechts een paar minuten, maal ze daarna in de keukenmachine met boter, olijfolie en citroenrasp. Deze spread is fantastisch op een stukje geroosterd brood!

Recepten met spruiten