Tomaten: de onmisbare alleskunners

De tomaat is onmisbaar in de keuken. Van mediterrane sauzen tot frisse salades; het is dé alleskunner en een echte superfood! Maar laten we eerlijk zijn: in de tuin kan de tomaat een behoorlijke lastpak zijn. In de volle grond liggen ziektes op de loer, op het terras weigeren ze soms te bloeien en áls er dan eindelijk vruchten aan zitten, willen ze maar niet rijpen.

Waarom zou je al die moeite doen als de winkel vol ligt met smaakvolle tomaten? Omdat het fantastisch is om bijzondere soorten te kweken die je in de supermarkt nooit vindt! Denk aan diepbruine, zwarte of gestreepte exemplaren, olijfvormige vruchten of die kleine kerstomaatjes die letterlijk naar snoepjes smaken.

Tomaten zaaien: Van vensterbank naar buiten

Het tomatenavontuur begint binnen, lekker warm achter het glas.

• Maart & April: Vul potjes met zaaigrond, strooi de zaden en dek ze af met een dun laagje aarde. Geef ze een licht en warm plekje.
• Na het kiemen: Verhuis de plantjes naar een iets koelere, maar nog steeds lichte ruimte. Zo worden ze stevig en gedrongen in plaats van lang en slap.
• Ondersteuning: Tomatenplanten hebben steun nodig. Plaats direct een stok in de pot waar de plant aan vastgebonden kan worden tijdens het groeien.
• Naar buiten: Afhankelijk van het weer mogen ze naar buiten. Wacht tot de kans op nachtvorst echt voorbij is (meestal na half mei, de Ijsheiligen). Zelf zet ik ze tegenwoordig liever in grote potten op het terras of in de kas dan in de volle grond.

Vergeet niet te ‘dieven’! Kijk goed op de verpakking of jouw ras gediefd moet worden. Dit betekent dat je de extra scheuten die in de oksels (tussen de stam en een tak) groeien, voorzichtig verwijdert. Zo gaat alle energie naar de tomaten in plaats van naar het blad.

Waar je op moet letten: Zon, zon en nog eens zon

Tomaten zijn echte zonaanbidders. In een natte of koude Hollandse zomer hebben ze het zwaar.

1. Warmte: Zonder zon worden de vruchten niet rijp en bij te veel vocht kunnen grote vleestomaten zelfs gaan rotten.
2. Bescherming: Heb je geen kas? Zet je planten dan onder een afdakje of maak een ’tomatenparaplu’. Zo blijven de bladeren droog en verklein je de kans op ziektes.
3. De ultieme droom: Heb je de ruimte en het budget? Een kas is voor tomaten echt het paradijs op aarde.

Bijzondere soorten om te proberen

• Black Cherry, een bijna zwarte kerstomaat met een zoete smaak.
• Cherry Brandywine, een donkerrode kleine tomaten met een zoete smaak.
• Coeur de Boeuf, een grote vleestomaat met een prachtige vorm.
• Green zebra, een groene tomaat met helder groen vruchtvlees en een friszure smaak.

Wist je dat?

Willen je tomaten aan het eind van de zomer niet rood worden? Wikkel ze samen met een rijpe banaan in een krant. Het ethyleengas van de banaan zorgt ervoor dat ze alsnog rijpen.

Blijven ze toch groen? Gooi ze niet weg! Groene (onrijpe) tomaten zijn perfect om te verwerken in een pittige chutney of een bijzondere jam.

Recepten met tomaten